Một tòa án liên bang Hoa Kỳ đã phán quyết rằng Apple cố tình vi phạm lệnh cấm năm 2021 bắt nguồn từ vụ kiện chống độc quyền của họ với Epic Games. Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers, người ban hành lệnh ban đầu, nhận thấy rằng Apple đã cố tình không tuân thủ chỉ thị của tòa án, lệnh này cấm công ty hạn chế các nhà phát triển hướng người dùng đến các phương thức thanh toán thay thế bên ngoài App Store. Lệnh cấm đã được giữ nguyên khi kháng cáo, củng cố thẩm quyền pháp lý của nó.

Apple vs Epic Games

Thay vì thực hiện lệnh một cách thiện chí, Apple đã đưa ra các biện pháp mới tạo ra sự cản trở cho các nhà phát triển và người dùng. Điều này bao gồm khoản hoa hồng 27% cho các giao dịch mua ngoài ứng dụng và các màn hình cảnh báo được thiết kế để ngăn cản người dùng rời khỏi nền tảng của Apple. Tòa án xác định rằng những hành động này không phải là ngẫu nhiên, mà là một nỗ lực có chủ ý để giữ quyền kiểm soát luồng thanh toán và duy trì doanh thu từ mô hình phân phối kỹ thuật số của mình.

Apple vs Epic Games: Vi phạm Lệnh Tòa án

Rent-Seeking và Tác động Kinh tế

Một trong những khía cạnh đáng chú ý hơn trong quyết định của tòa án là sự công nhận rõ ràng chính sách hoa hồng của Apple như một hình thức rent-seeking. Đây là lần đầu tiên một tòa án Hoa Kỳ đề cập đến cấu trúc phí nền tảng theo thuật ngữ này. Mặc dù phán quyết không loại bỏ khoản hoa hồng tiêu chuẩn 30% của Apple, nhưng nó báo hiệu sự sẵn sàng ngày càng tăng của các tòa án trong việc xem xét kỹ lưỡng các cấu trúc phí như vậy—đặc biệt là khi chúng dường như tuân thủ các yêu cầu pháp lý nhưng vẫn hạn chế cạnh tranh thị trường.

Thẩm phán Rogers nhận thấy rằng các nhóm nội bộ của Apple đã nêu lên những lo ngại về các biện pháp tuân thủ được đề xuất, nhưng những điều này đã bị ban lãnh đạo tài chính của công ty bác bỏ. Phán quyết trích dẫn các trường hợp đánh lừa tòa án và thậm chí cáo buộc một giám đốc điều hành cấp cao của Apple đã cung cấp lời khai sai sự thật dưới lời thề. Những phát hiện này đã khiến thẩm phán chuyển vụ việc cho Công tố viên Hoa Kỳ để xem xét hành vi khinh thường hình sự, một sự leo thang không phổ biến trong các vụ kiện doanh nghiệp.

Apple vs Epic Games: Vi phạm Lệnh Tòa án

Các Tương đồng về Quy định ở EU và các Nơi khác

Các phát hiện của tòa án phù hợp với những lo ngại tương tự được nêu ra ở các khu vực pháp lý khác. Tại Liên minh Châu Âu, Apple đã phải đối mặt với sự xem xét dưới Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA), nhằm hạn chế sức mạnh thị trường của các công ty công nghệ lớn. Để đáp lại, Apple đã đưa ra một khuôn khổ App Store đã sửa đổi cho phép các nhà phát triển các tùy chọn phân phối thay thế nhưng bổ sung "Phí Công nghệ Cốt lõi" 0,50 Euro cho mỗi lượt tải xuống. Mặc dù về mặt kỹ thuật tuân thủ DMA, mô hình này đã bị các công ty như Epic Games và Spotify chỉ trích là làm suy yếu ý định của quy định.

Mô hình mà một số nhà phê bình gọi là "tuân thủ ác ý"—có vẻ như tuân theo các quy định trong khi vẫn giữ quyền kiểm soát—đã thu hút sự chú ý ngày càng tăng từ các cơ quan quản lý trên toàn thế giới. Phán quyết của Hoa Kỳ có thể củng cố các nỗ lực thách thức các hoạt động như vậy, vì nó thiết lập một tiền lệ tư pháp công nhận sự cản trở chiến lược là một hành vi vi phạm, ngay cả khi nó xảy ra dưới vỏ bọc tuân thủ.

Apple vs Epic Games: Vi phạm Lệnh Tòa án

Tác động đến Nền kinh tế Trò chơi Di động và Ứng dụng

Ý nghĩa của phán quyết đặc biệt liên quan đến ngành công nghiệp trò chơi di động, ngành chiếm một phần đáng kể doanh thu trong lĩnh vực giải trí tương tác. Nhiều nhà phát triển từ lâu đã lập luận rằng phí nền tảng và chi phí tiếp thị liên quan làm xói mòn lợi nhuận, đặc biệt là khi việc mở rộng quy mô thường dẫn đến thua lỗ cao hơn thay vì cải thiện biên lợi nhuận. Quyết định của tòa án có thể cung cấp cứu trợ tài chính cho các nhà phát triển bằng cách giảm chi phí liên quan đến phân phối thông qua các nền tảng chiếm ưu thế như App Store của Apple.

Đối với các nhà phát triển và nhà xuất bản, quyết định này cũng thay đổi câu chuyện xung quanh các quy tắc nền tảng. Thay vì được coi là các chính sách trung lập, các nguyên tắc của Apple giờ đây được công nhận là các công cụ chiến lược được sử dụng để duy trì sức mạnh thị trường. Điều này mở ra cánh cửa cho các thách thức pháp lý và quy định bổ sung, khi các bên liên quan có được sự rõ ràng hơn về cách các khuôn khổ như vậy có thể bị tranh chấp.

Apple vs Epic Games: Vi phạm Lệnh Tòa án

Hậu quả đối với Apple và Ngành

Các phát hiện của tòa án không chỉ phạt Apple; chúng mang đến một sự thay đổi trong cách các cấu trúc thị trường kỹ thuật số có thể phát triển trong tương lai. Bằng cách khẳng định rằng các hành vi rent-seeking có thể yêu cầu không chỉ các hậu quả dân sự mà còn cả các hậu quả hình sự tiềm ẩn, phán quyết đã thay đổi bối cảnh rủi ro cho các nền tảng lớn. Người ta kỳ vọng rằng các công ty khác hoạt động theo các mô hình tương tự có thể sẽ xem xét lại cách tiếp cận của họ đối với việc tuân thủ và cấu trúc phí.

Đối với Epic Games, kết quả đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến dịch của họ nhằm thách thức sự kiểm soát của Apple đối với việc phân phối và thanh toán ứng dụng. Phán quyết cung cấp một nền tảng pháp lý để đặt câu hỏi về hệ sinh thái rộng lớn hơn hỗ trợ thương mại kỹ thuật số, từ cơ sở hạ tầng thanh toán đến quyền truy cập nền tảng. Những vấn đề này không chỉ giới hạn trong lĩnh vực trò chơi, và tác động của quyết định này có khả năng mở rộng ra nhiều lĩnh vực của nền kinh tế ứng dụng, bao gồm cả các ứng dụng web3 dựa vào các hệ thống mở, có khả năng tương tác.

Apple vs Epic Games: Vi phạm Lệnh Tòa án

Một bước ngoặt cho Quy định về Nền tảng

Quyết định của Thẩm phán Rogers đại diện cho một sự khiển trách hiếm hoi của tòa án đối với một công ty công nghệ lớn vì cố tình cản trở lệnh của tòa án. Phán quyết không chỉ đặt câu hỏi về các hoạt động hiện tại của Apple mà còn đặt ra một tiêu chuẩn mới về cách các tòa án và cơ quan quản lý có thể tiếp cận quản trị nền tảng trong tương lai. Bằng cách nhấn mạnh sự khác biệt giữa tuân thủ hình thức và hợp tác thực tế, vụ án nêu bật những hạn chế của việc tự điều chỉnh trong số các nền tảng kỹ thuật số chiếm ưu thế.

Khi ngày càng có nhiều khu vực pháp lý đánh giá các hoạt động cạnh tranh của các công ty công nghệ lớn, vụ án Apple-Epic có thể trở thành một điểm tham chiếu quan trọng. Nó minh họa cách các lợi thế cấu trúc được sử dụng để duy trì sự thống trị thị trường và cách các cơ chế pháp lý có thể được sử dụng để thách thức các động lực đó. Tác động lâu dài của phán quyết này có thể định hình lại cách giá trị được phân phối trong nền kinh tế kỹ thuật số và ảnh hưởng đến sự phát triển của các khuôn khổ pháp lý trong tương lai.

Nguồn: SuperJoost