Muziek heeft een belangrijke rol gespeeld in videogames, door de ervaringen van spelers vorm te geven en de immersie te verbeteren. Hoewel technologische vooruitgang veel aspecten van gaming heeft getransformeerd, is volgens een recent rapport van Konvoy de evolutie van gamemuziek grotendeels gedreven door verbeteringen in hardware in plaats van toegewijde innovatie in muziekproductie. Door de jaren heen zijn soundtracks van videogames geëvolueerd van eenvoudige elektronische tonen naar volledig georkestreerde composities, die gelijkwaardig zijn aan traditionele media. Ondanks deze vorderingen is verdere grootschalige innovatie in gamemuziek de komende jaren echter onwaarschijnlijk.

De evolutie van muziek in videogames
Geschiedenis van muziek in gaming
De ontwikkeling van muziek in videogames is nauw verbonden geweest met technologische vooruitgang. In de begindagen van gaming in de jaren 70 en 80 dicteerden hardwarebeperkingen de soorten geluiden die konden worden geproduceerd. Videogameconsoles vertrouwden op eenvoudige elektronische circuits en chipsets die slechts een beperkt bereik aan tonen konden genereren. Dit leidde tot de creatie van eenvoudige, maar herkenbare chiptune-melodieën, zoals die te vinden zijn in klassieke 8-bit games zoals Super Mario Bros.
De introductie van op cd gebaseerde gameconsoles in de jaren 90 markeerde een belangrijke verschuiving in de manier waarop muziek in games werd geïntegreerd. Met een grotere opslagcapaciteit konden ontwikkelaars soundtracks van hogere kwaliteit en stemacteurs opnemen, waardoor gamenarratieven meeslepender werden. Games zoals Final Fantasy VII toonden deze vorderingen, waardoor muziek qua kwaliteit dichter bij traditionele composities kwam. Ondanks deze vooruitgang werden de audioverwerkingsmogelijkheden van consoles echter nog steeds beperkt door hardwarebeperkingen.
Tegen de jaren 2000 maakten technologische verbeteringen real-time audioverwerking en surround sound mogelijk. De release van consoles zoals de PlayStation 2, Xbox en GameCube introduceerde geavanceerde geluidstechnologieën zoals Dolby Digital en DTS, die de diepte en het realisme van game-audio verbeterden.
Met elke volgende console-generatie nam de rekenkracht aanzienlijk toe, waardoor meer dynamische en interactieve geluidslandschappen mogelijk werden. Tegen het midden van de jaren 2010 had de muziekproductie voor videogames grotendeels dezelfde digitale audiowerkstations (DAW's) overgenomen die in professionele muziekstudio's werden gebruikt. De opkomst van ruimtelijke audio en de integratie ervan in virtual reality-games toonde verder aan dat hardware geen beperkende factor meer was bij het leveren van hoogwaardige gamemuziek.

Gegevens van Konvoy: The Sound of Music
De rol van muziek in moderne games
Tegenwoordig worden soundtracks van videogames algemeen erkend als een essentieel onderdeel van game-ervaringen. De introductie van de Grammy Award voor Best Score Soundtrack for Video Games and Other Interactive Media in 2023, gewonnen door Assassin’s Creed Valhalla: Dawn of Ragnarök, benadrukt de groeiende invloed van gamemuziek in de bredere entertainmentindustrie.
Muziek in games dient meerdere doelen, voornamelijk vallend in twee categorieën: originele soundtracks (OST's) en achtergrondmuziek (BGM). OST's omvatten doorgaans hoofdthema's, karaktermotieven en composities voor belangrijke momenten of cutscenes. Deze stukken zijn vaak ontworpen om memorabel te zijn en kunnen als op zichzelf staande muziek buiten de gamecontext worden gewaardeerd. BGM daarentegen bestaat uit omgevings- of sfeervolle tracks die tijdens het spelen worden afgespeeld, subtiel de stemming en toon verbeterend zonder de aandacht van de ervaring af te leiden.
Hoewel OST's vaak complex en gestructureerd zijn, is BGM meestal repetitiever en adaptiever aan in-game gebeurtenissen. In tegenstelling tot muziek in film of televisie, heeft gamemuziek het unieke vermogen om dynamisch te reageren op spelersacties. Deze interactiviteit zorgt voor een dieper gevoel van immersie, waardoor de auditieve ervaring boeiender wordt. Ondanks deze innovaties varieert de investering in gamemuziek echter sterk binnen de industrie.

67e Grammy Awards voor Best Score Soundtrack
De toekomst van muziekinnovatie in gaming
Hoewel de vooruitgang in gaminghardware de audiokwaliteit aanzienlijk heeft verbeterd, lijkt verdere grootschalige innovatie in muziektechnologie voor videogames in de nabije toekomst onwaarschijnlijk. De belangrijkste reden hiervoor is dat muziekgerelateerde kosten een relatief klein deel van het totale budget van een game blijven, vergeleken met andere uitgaven zoals marketing en game-ontwikkeling. Zelfs bij grote game-ontwikkelaars is er een breed scala aan unieke muziek die in een game is opgenomen, waarbij de meeste titels minder dan tien uur aan originele composities bevatten. Sommige games met een hoog budget kunnen meer dan twintig uur aan unieke muziek bevatten, maar dit correleert niet noodzakelijkerwijs met commercieel succes.
Opkomende technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) en augmented reality (AR) hebben het potentieel om nieuwe mogelijkheden te introduceren, zoals adaptieve en interactieve soundtracks. Deze innovaties zullen echter waarschijnlijk niet leiden tot de opkomst van miljardenbedrijven die zich uitsluitend richten op muziekproductie voor games. Ontwikkelaars hebben de flexibiliteit om te bepalen hoeveel ze in muziek investeren, en er is geen sterke financiële prikkel om deze budgetten aanzienlijk te verhogen. In plaats daarvan zullen toekomstige vorderingen in gamemuziek naar verwachting gericht zijn op het toegankelijker maken van hoogwaardige productie, in plaats van het revolutioneren van de industrie.
Laatste gedachten
Muziek blijft een essentieel hulpmiddel om de immersie in videogames te verbeteren, en technologische vooruitgang heeft gamecomponisten in staat gesteld steeds geavanceerdere soundtracks te creëren. In de loop der decennia hebben verbeteringen in hardware veel van de beperkingen weggenomen die ooit de muziek van videogames belemmerden, waardoor deze qua kwaliteit vergelijkbaar is geworden met traditionele composities.
Hoewel AI en AR nieuwe mogelijkheden kunnen introduceren voor interactief en adaptief geluid, is er echter geen indicatie dat grootschalige innovatie op dit gebied aanzienlijke investeringen zal aantrekken. In plaats daarvan zullen toekomstige ontwikkelingen in gamemuziek waarschijnlijk gericht zijn op kostenefficiëntie en toegankelijkheid, in plaats van baanbrekende nieuwe technologieën. Als gevolg hiervan zal muziek een essentiële rol blijven spelen in gaming, maar de evolutie ervan zal naar verwachting een geleidelijker pad volgen in plaats van een disruptieve transformatie.
Bron: Konvoy
